دسته: سلامتی

در رژیم غذایی بیشتر خانواده‌ها، پنیر جایگاه ثابتی دارد و از آن برای تهیه انواع غذاها استفاده می‌شود. پنیر چدار هم نوعی پنیر است که صدها سال است تولید می‌شود. اگر می‌خواهید این نوع پنیر را به‌خوبی بشناسید، در این مقاله از «چطور» با ما همراه شوید.

پنیر چدار چیست؟

چدار پنیر نیمه‌سفتی است که از شیر گاو تهیه می‌شود و بافتی نسبتا شکننده دارد. طعم پنیر تازه چدار ملایم و بافتش مانند کره نرم و خامه‌ای است. این پنیر هرچه کهنه‌تر شود، طعمش تندوتیزتر و بافتش سفت‌تر می‌شود. پنیر چدار اولین بار قرن ۱۲ میلادی در روستای چدارِ سامرست انگلستان تولید شد. غارهای خنک و مرطوب این روستا بهترین مکان برای جاافتادن این نوع پنیر بودند. این محصول لبنی از همان زمان راه خود را به خانه‌ها باز کرد و اکنون به یکی از پنیرهای محبوب نزد مردم جهان، به‌ویژه آمریکایی‌ها، تبدیل شده است.

ارزش غذایی پنیر چدار

در این جدول، ارزش غذایی ۲۸ گرم پنیر چدار را مشاهده می‌کنید:

خواص پنیر چدار

۱. محکم‌کردن بافت‌های استخوانی بدن

کلسیم برای پیشگیری از پوکی‌ استخوان و کاهش تراکم استخوان ضروری است و پنیر چدار با مقدار چشمگیر کلسیمی که دارد، یکی از بهترین مواد خوراکی برای تأمین کلسیم موردنیاز بدن است.

۲. ماهیچه‌سازی

پروتئین نه‌تنها در ماهیچه‌سازی نقش دارد، بلکه برای تولید آنزیم‌ها، حفظ ساختارهای سلولی و حفظ تعادل مایعات بدن هم حیاتی است. پنیر چدار که در ۲۸ گرم آن ۷ گرم پروتئین وجود دارد، منبع عالی این درشت‌مغذی محسوب می‌شود.

۳. تأمین بخشی از کالری موردنیاز بدن

چدار پنیری پرکالری است و سبب افزایش احساس سیری می‌شود.

۴. مفید برای کاهش وزن

هرچند ممکن است شنیده باشید مصرف پنیر پرچرب سبب افزایش وزن می‌شود، پدیده‌ای به‌اسم «پارادوکس لبنیات پرچرب» دقیقا بیانگر عکس این قضیه است. بنا بر بررسی‌ها، حذف چربی از محصولات لبنی باعث می‌شود بیشتر از محصولات پرچرب موجب افزایش وزن شوند. بنابراین لبنیات پرچرب مانند پنیر چدار برای تنظیم وزن مفیدند.

۵. سازگار با رژیم‌های غذایی کتوژنیک و کم‌کربوهیدرات

اگر از رژیم غذایی کتوژنیک پیروی می‌کنید، این پنیر برایتان عالی است. درصد بالای چربی آن با برنامه‌غذایی پرچرب‌ سازگاری دارد. البته چدار با کربوهیدرات صفر ماده غذایی بسیار مناسبی برای هر نوع رژیم غذایی کم‌کالری است.

۶. کم‌بودن مقدار لاکتوز

انواع پنیرها به یک مقدار لاکتوز ندارند. چدار از آن نوع پنیرهاست که حاوی مقدار کمی لاکتوز است و هرچه کهنه‌تر می‌شود، سفت‌تر و لاکتوزش کمتر می‌شود. این ویژگی چدار را برای افرادی که به لاکتوز حساسیت دارند عالی می‌کند. در واقع افرادی که دچار عدم تحمل لاکتوزند، با مصرف پنیر چدار دچار علائم ناخوشایندی چون نفخ و ناراحتی معده نمی‌شوند.

مضرات پنیر چدار

اگرچه این پنیر لاکتوز کمی دارد، حاوی ۲ ماده کازئین (پروتئین مخصوص شیر) و پروتئین وی (آب پنیر) است که موجب تحریک واکنش ایمنی بدن افراد حساس به لبنیات می‌شوند. بنابراین اگر به محصولات لبنی حساسیت دارید، چدار را از فهرست غذایی‌تان حذف کنید.

انواع پنیر چدار

این پنیر از نظر تیزی و تندی درجات مختلفی دارد؛ از ملایم و متوسط گرفته تا تیز و بسیار تیز. هرچه پنیر چدار کهنه تر شود، تیزتر و خوش‌طعم‌تر می‌شود. چدار تازه معمولا دو یا سه‌ماهه است و چدارهای بسیار تیز حتی ممکن است یک‌ساله هم باشند.

در ضمن پنیر چدار سفید هم وجود دارد. در واقع تمام پنیرهای چدار به‌علت اینکه از شیر گاو تهیه می‌شوند، سفیدند اما از قرن ۱۷ میلادی تاکنون، تولیدکنندگان پنیر به چدار رنگ سبزیجات اضافه می‌کنند و آن را از رنگ سفید خالص درمی‌آوردند. افزودن هر نوع رنگ گیاهی مانند آناتو (annato) به پنیر سفید چدار طعم این پنیر را تغییر نمی‌دهد.

بهترین زمان مصرف

فصل خاصی برای خرید و مصرف این پنیر وجود ندارد و تمام سال می‌توان آن را تهیه و مصرف کرد. بیشتر بسته‌بندی‌های پنیر مواد ضدکلوخه مانند سلولز دارند که جلوی تغییر زودهنگام طعم و بافت آن را می‌گیرند.

روش نگهداری چدار

بیشتر مردم پنیرها را در یخچال نگه می‌دارند، اما پنیر چدار نیازی به یخچال ندارد. البته نگهداری این پنیر در یخچال ماندگاری آن را افزیش می‌دهد. وقتی ظرف بسته‌بندی و بازنشده پنیر در یخچال نگهداری شود، این پنیر تا ۶ ماه باقی می‌ماند اما اگر بسته‌بندی آن باز شود، حداکثر ۳ تا ۴ هفته فرصت دارید پنیر را مصرف کنید.

این پنیر را در فریزر هم می‌توان نگه داشت، اما ماندگاری آن از زمان نگهداری چدار در یخچال بیشتر نمی‌شود و حداکثر ۶ ماه است.

کاربرد پنیر چدار

این پنیر را می‌توان در انواع غذاهای پنیری یا به‌تنهایی همراه با هر نوع بیسکویت دلخواه مصرف کرد. نقطه ذوب این نوع پنیر ۶۵ درجه سلسیوس (۱۵۰ درجه فارنهایت) است و به همین دلیل برای خوب و خوش‌طعم‌شدن به حرارت زیاد نیازی ندارد و از آنجایی‌ که این پنیر چربی زیادی دارد، مانند پنیر پیتزا به‌خوبی کش می‌آید. از پنیر چدار در غذاهایی مانند کسرول‌های پنیری، غذاهای مکزیکی، ساندویچ‌ها و پاستاها استفاده می‌شود. در ضمن می‌توان پنیر را همراه دانه‌های کامل و سبزیجات هم مصرف کرد.

تفاوت پنیر چدار و گودا

پنیر گودا نوعی پنیر نیمه‌سفت، خامه‌ای و زرد است که برای اولین بار در هلند تولید شد. این پنیر هم مانند چدار از شیر گاو تولید می‌شود، اما بو و رایحه‌ای متفاوت با پنیر چدار دارد. طعم و بوی پنیر گودا کاراملی، شیرین و آجیلی است. اما شیرینی چدار بسیار کمتر است. البته این تفاوت‌ آن‌قدر زیاد نیست که نتوان این دو پنیر را به‌جای هم استفاده کرد.

در ضمن فرایند تولید پنیر گودا به‌گونه‌ای است که لاکتوز آن کاملا شسته می‌شود و از بین می‌رود و درنتیجه از تولید اسیدلاکتیک در پنیر پیشگیری می‌شود. اما چدار اندکی لاکتوز دارد و بهتر است افراد حساس به لاکتوز این پنیر را با احتیاط مصرف کنند.

پنیر گودا چرب‌تر از چدار است. گودا نوعی پنیر خامه‌ای با ۷۶درصد چربی است، اما مقدار چربی پنیر چدار از ۷ تا ۴۰درصد متغیر است. به همین علت پنیر گودا سریع‌تر از چدار ذوب می‌شود و برخلاف چدار، موقع استفاده در غذاهای دیگر بافت خود را به‌خوبی حفظ نمی‌کند. بنابراین پنیر چدار برای تهیه غذاهای مختلف مانند ساندویچ‌ها کاربرد بیشتری دارد.

چدار سفت‌تر از پنیر گوداست و بهتر از پنیر گودا رنده و ورقه‌ورقه می‌شود.

تفاوت پنیر چدار و موزارلا

پنیر موزارلا از شیر گاو یا گاومیش اهلی‌شده آسیایی تهیه می‌شود و خاستگاهش ایتالیاست. این پنیر هم بافت نیمه‌نرمی دارد و برای تهیه انواع پیتزا و پاستاها استفاده می‌شود. تفاوت‌های پنیر چدار و موزارلا عبارت‌اند از:

• پنیر موزارلا از چدار نرم‌تر‌ و کمی شیرین‌تر است. موزارلای سنتی از شیر گاومیش تهیه می‌شود که خامه‌ای‌ و غلیظ‌تر از پنیر موزارلای تهیه‌شده از شیر گاو است و بنابراین این نوع موزارلا طعمی ظریف‌تر و شیری‌تر از پنیر چدار دارد.
• فرایند تولید پنیر موزارلا با چدار فرق دارد و به همین دلیل موزارلا بیش از چدار کش می‌آید و به‌محض درست‌شدن و زمانی‌ که هنوز تازه است، قابل‌مصرف است. اما پنیر چدار معمولا هرچه کهنه تر شود، طعم و بافت بهتری پیدا می‌کند.
• این دو نوع پنیر را به‌سبب تفاوت‌هایشان در بافت، طعم، بو و خاصیت کشسانی نمی‌توان به‌جای هم استفاده کرد.

طرز تهیه سس پنیر چدار

زمان آماده‌سازی: ۵ دقیقه
کالری: ۹۲۴٫۱
کافی برای: ۱۱ فنجان

مواد لازم

• ۲ قاشق غذاخوری روغن زیتون فرابکر؛
• ۱ قاشق غذاخوری سرکه بالزامیک؛
• ۱ قاشق غذاخوری آب لیموترش؛
• ۱٫۵ قاشق غذاخوری خردل دیژون؛
• ۱ عدد حبه سیر درشت (له‌شده)؛
• نصف فنجان خامه ترش؛
• ۲ قاشق غذاخوری سس مایونز؛
• ۱ فنجان پنیر چدار بسیار تند و تیز؛
• ۲ عدد پیازچه (کاملا خردشده)؛
• ۱ قاشق چای‌خوری نمک دریا؛
• کمی پودر نرم فلفل سیاه.

مراحل تهیه

1. روغن، سرکه، آب لیموترش، خردل و سیر را درون کاسه‌ای بریزید و آنها را هم بزنید تا کاملا با هم ترکیب شوند.
2. خامه ترش و مایونز را هم به مواد اضافه کنید و آن‌قدر هم بزنید تا به مواد یکدست و یکنواختی برسید.
3. در پایان پنیر و پیازچه را با هم ترکیب و به آن نمک و فلفل اضافه کنید. سس پنیر چدار آماده است.

کلام آخر

با جای‌دادن پنیرهای مختلف، به‌ویژه پنیر چدار، در رژیم غذایی‌تان می‌توانید از فواید آنها بهره‌مند شوید و طعم بهتری به غذایتان بدهید. اگر تجربه مصرف پنیرهای مختلف را دارید، خوشحال می‌شویم نظرتان را ما هم در میان بگذارید.

منابع دیگر: verywellfit

سندرم خستگی مزمن نوعی اختلال پیچیده است که سبب خستگی بیش‌ از‌ حد می‌شود و ممکن است بیشتر از ۶ ماه طول بکشد. علائم این بیماری با فعالیت جسمی یا ذهنی شدت می‌گیرند و با استراحت کاملا برطرف نمی‌شوند. اگر شما هم این روزها دچار خستگی زیادی می‌شوید و به سندرم خستگی مزمن شک کرده‌اید، پیشنهاد می‌کنیم تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.

سندرم خستگی مزمن چیست؟

سندرم خستگی مزمن (CFS) که سندرم آنسفالومیلیت میالژیک (ME) هم نامیده می‌شود، نوعی بیمای مزمن و پیچیده و ناتوان‌کننده است. این بیماری موجب خستگی زیادی می‌شود که علائم آن را نمی‌توان به سایر بیماری‌ها نسبت داد. افراد مبتلا به این بیماری بیشتر مواقع، حتی زمانی که فعالیت خاصی نمی‌کنند، احساس خستگی کمبود انرژی زیادی می‌کنند.

علت سندرم خستگی مزمن

علت این بیماری هنوز ناشناخته است، اما عوامل مختلفی ممکن است در ایجاد آن نقش داشته باشند، از جمله:

• ژنتیک: احتمال بروز این بیماری در بعضی خانواده‌ها بیشتر است.
• عفونت: بعضی افراد بعد از بهبودی از عفونت باکتریایی یا ویروسی به این بیماری مبتلا می‌شوند.
• آسیب جسمی یا روانی: بعضی افراد گزارش می‌دهد که مدت کوتاهی قبل از شروع علائمشان دچار جراحت یا استرس روانی شده‌اند یا عمل جراحی رویشان انجام شده است.
• مشکل سوخت‌وساز بدن: تبدیل سوخت بدن مثلا تبدیل چربی یا قند به انرژی در بدن بعضی افراد درست انجام نمی‌شود.

عوامل زمینه‌ساز

بعضی از عوامل احتمال ابتلا به سندرم خستگی مزمن را بیشتر می‌کنند، از جمله:

• سن: این بیماری ممکن است در هر سنی بروز کند، اما بروز آن در افراد جوان و میان‌سال بیشتر است.
• جنس: زنان بیشتر از مردان به سندرم خستگی مزمن مبتلا می‌شوند، اما شاید این موضوع به این دلیل است که زنان بیشتر از مردان علائمشان را به پزشک اطلاع می‌دهند.
• سایر مشکلات پزشکی: افرادی با سابقه مشکلات پزشکی پیچیده مثل فیبرومیلاژیا یا سندرم تاکی‌کاردی ارتواستاتیک وضعیتی بیشتر به سندرم خستگی مزمن مبتلا می‌شوند.
• سموم محیطی.

علائم سندرم خستگی مزمن

علائم این بیماری از فردی به فرد دیگر متفاوت‌اند. همچنین شدت علائم در روزهای مختلف متفاوت است. علامت اصلی یا شاخص این بیماری کسالت بعد از تمرین (PEM) است که یعنی خستگی شما بعد از تمرین یا تلاش ذهنی بدتر می‌شود و با استراحت یا خواب برطرف نمی‌شود. کسالت بعد از تمرین ناتوان‌کننده است و توانایی شما برای انجام فعالیت روزانه منظم را کاهش می‌دهد. این بیماری ممکن است بعد از ابتلای طولانی به کووید هم ایجاد شود.

سندرم خستگی مزمن ممکن است ناگهانی یا تدریجی و طی ماه‌ها یا سال‌ها ایجاد شود. میزان فعالیت لازم برای بروز علائم بیماری با توجه به شرایط افراد متفاوت است. مثلا اگر بیماری شما خفیف باشد، ممکن است بعد از پیاده‌روی یا دویدن دچار علائمش شوید، اما اگر بیماری شدید باشد، ممکن است بعد از خواندن کتاب یا مسواک‌زدن هم علائم بروز کنند. همچنین ممکن است علائم بیماری بلافاصله بعد از فعالیت یا ۳ روز بعد بروز کنند و ۲۴ ساعت یا چند روز طول بکشند. در موارد شدیدتر، علائم تا هفته‌ها و ماه‌ها ادامه می‌یابند.

این بیماری علاوه‌بر خستگی، علائم دیگری هم دارد:

• خستگی زیاد بعد از فعالیت جسمی یا ذهنی.
• مشکلات مربوط به حافظه، مهارت‌های فکری و کاهش تمرکز.
• سرگیجه‌ای که با حرکت از حالت درازکش یا نشسته به حالت ایستاده بدتر می‌شود.
• درد عضله یا مفصل.
• نوسانات خلقی.
• گیجی.
• تب خفیف.
• افسردگی.
• تغییرات گوارشی مثل حالت تهوع، یبوست یا اسهال.
• خواب بی‌کیفیت.

بعضی از افراد علائم دیگری مثل سردرد، گلودرد و حساسیت غدد لنفی در گردن و زیر بغل را هم دارند. همچنین ممکن است این افراد به نور، صدا، بو، غذا یا دارو حساس‌تر شوند.

زمان مراجعه به پزشک

خستگی علامت اصلی بیماری است. اگر خستگی مداوم یا شدید دارید، به پزشک مراجعه کنید.

عوارض سندرم خستگی مزمن

علائم این بیماری ممکن است ظاهر و ناپدید شوند و معمولا با فعالیت جسمی یا استرس روانی بروز می‌کنند. برای این افراد دشوار است که برنامه کاری منظم را حفظ کنند یا حتی در خانه از خودشان مراقبت کنند. بعضی افراد به حدی ضعیف‌ می‌شوند که حتی نمی‌توانند در دوره‌های مختلف بیماری از رختخواب بیرون بیایند و بعضی از افراد به ویلچر نیاز پیدا می‌کنند.

تشخیص سندرم خستگی مزمن

آزمایش مجزایی برای تأیید این بیماری وجود ندارد، اما آزمایش‌های مختلفی برای رد بیماری‌هایی با علائم مشابه وجود دارند که پزشک به تشخیص خود پیشنهادشان می‌کند.

درمان سندرم خستگی مزمن

درمان خاصی برای این بیماری وجود ندارد و درمان بیشتر روی کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی تمرکز دارد.

درمان‌های موجود برای این سندرم خستگی مزمن دو جنبه اصلی دارند:

• حرکت و استراحت: حرکت نوعی استراتژی طراحی شده است که به شما کمک می‌کند بدون ایجاد علائم بیماری، زندگی روزانه را پیش ببرید. در این حالت، فعالیت‌های شما به بخش‌های کوچکی تقسیم می‌شوند که با استراحت همراه‌اند. هدف از این روش این است که در انتهای روز مقداری انرژی داشته باشید.
• مدیریت گام‌به‌گام علائم: این روش شامل امتیازدهی به علائم و پیداکردن روش‌هایی برای کاهش آنهاست. در این روش، ابتدا باید از مشکل‌سازترین علائم شروع کنید.

ممکن است پزشک به شما پیشنهاد دهد که از کاردرمانگر، فیزیوتراپ یا روان‌شناس کمک بگیرید. روان‌شناسان می‌توانند با آموزش و تقویت مهارت‌های مقابله‌ای به مهار افسردگی و اضطراب کمک کنند. همچنین می‌توانید درباره نحوه مدیریت وظایف کاری در زمان بیماری یا آمادگی برای بازگشت به محیط کار از پزشک سؤال کنید.

شاید درمان شامل موارد دیگری هم بشود، از جمله:

همچنین بهتر است درباره بعضی مسائل اطلاعاتی کسب کنید، از جمله:

• فعالیت‌های خاصی که سبب بروز علائم می‌شوند؛
• فراهم‌کردن زمانی برای استراحت؛
• خواب شبانه منظم و کاهش چرت روزانه؛
• پرهیز از مصرف کافئین، الکل، نیکوتین یا هر چیزی که روی خواب اثر می‌گذارد.

زندگی با سندرم خستگی مزمن

در حال حاضر درمانی برای سندرم خستگی مزمن وجود ندارد و مواجهه با خستگی شدید ممکن است بسیار دشوار باشد. به همین دلیل لازم است با پزشک صحبت کنید. همچنین کمک‌گرفتن از مشاور و گروه‌های حمایتی مفید خواهد بود.

شما بگویید

شما چقدر با سندرم خستگی مزمن آشنایی دارید؟ آیا به این عارضه مبتلا بوده‌اید؟‌ در صورت تمایل، می‌توانید تجربه و نظرتان را در قسمت ارسال دیدگاه برایمان بنویسید و این مطلب را از طریق شبکه‌های اجتماعی با دوستانتان به اشتراک بگذارید.

گامی برای تسلط شما بر مهارت‌های برقراری ارتباط

هشدار! این مطلب صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن لازم است با پزشک یا متخصص مربوطه مشورت کنید. اطلاعات بیشتر

چلغوز کاج دانه‌ای‌ است که آن را از میوه‌ نوع خاصی از کاج می‌گیرند. افزودن این دانه‌ها به رژیم غذایی برای سلامتی مفید است. اگر می‌خواهید بدانید چلغوز چیست و چگونه مصرف می‌شود، حتما این مقاله از «چطور» را بخوانید.

چلغوز چیست؟

چلغوز دانه گونه‌ای خاص از کاج‌ است که در مناطقی چون هند،‌ پاکستان، افغانستان و جنگل‌های غربی هیمالیا یافت می‌شود. کاجی که از آن چلغوز می‌گیرند،‌ شبیه کاج‌های سنگی است. دانه کاج یا همان چلغوز منبعی غنی از کربوهیدرات و پروتئین است که این دانه را به مکمل غذایی عالی و مفیدی برای بدن تبدیل می‌کند.

این دانه را از درخت چلغوز می‌گیرند که نوعی کاج است. قطر تنه این درخت ۳ تا ۴ متر است و برگ‌هایش سوزنی و سه‌تایی‌اند که آن را از سایر درختان کاج متمایز می‌کند.

ارزش غذایی چلغوز

در این جدول، ارزش غذایی ۲۸ گرم دانه خشک‌شده چلغوز را مشاهده می‌کنید:

خواص چلغوز

۱. تنظیم قند خون

تعادل پروتئین، چربی‌ها و فیبر موجود در چلغوز موجب ثبات قند خون در بدن می‌شود. در کنار درشت‌مغذی‌های موجود در این دانه، ریزمغذی‌های مفیدی وجود دارند که قند خون را به‌خوبی تنظیم می‌کنند. طبق بررسی‌ها، منیزیم موجود در دانه کاج جذب گلوکز به‌وسیله انسولین را بهبود می‌بخشد. در ضمن چربی‌های تک‌اشباع‌نشده دانه‌ کاج از مقدار هموگلوبین A1c می‌کاهد که این نیز عامل مهمی در تنظیم قند خون است.

۲. بهره‌مندی از مواد معدنی ضروری منیزیم و آهن

منیزیم موجود در چلغوز از نوسانات خلقی و افسردگی پیشگیری می‌کند و موجب خواب خوب شبانه می‌شود. همچنین در افزایش تراکم استخوان نقش دارد، از این رو زنان باردار و افراد مسن بهتر است این دانه خوراکی را مصرف کنند. منیزیم انتقال کلسیم در بدن را آسان می‌کند و بدین‌ ترتیب از دردهای مفاصل و سایر دردهای بدن ناشی از سالخوردگی پیشگیری می‌شود.

چلغوز حاوی مقدار زیادی آهن است که وجود آن برای ذخیره اکسیژن و انتقال آن به اندام‌های حیاتی بدن ضروری است. اگر زنان باردار از رژیم غذایی خود به‌اندازه کافی آهن دریافت کنند، مغز نوزاد‌شان رشد بهتری خواهد داشت.

۳. سلامت قلب

چلغوز چندین فایده برای قلب‌ و عروق دارد و از بروز حملات قلبی و سکته پیشگیری می‌کند. مصرف ۳ وعده یا بیشتر دانه‌ کاج در هفته از نارسایی قلبی و فیبریلاسیون دهلیزی (آریتمی قلبی) پیشگیری می‌کند. اسید آمینه ال- آرژنین موجود در آجیل و دانه‌ها، از جمله چلغوز، با افزایش اکسیدنیتریک عملکرد اندوتلیال را بهبود می‌بخشد که از ابتلا به بیماری عروق کرونر پیشگیری می‌کند.

از طرفی دانه‌های کاج حاوی مقدار زیادی آنتی‌اکسیدان و ترکیبات ضدالتهاب‌اند و سلامت قلب را در کوتاه و بلندمدت حفظ می‌کنند.

۴. سلامت ذهن و بهبود عملکرد شناختی

وقتی قلب سالم باشد، مواد مغذی ضروری به مغز می‌رسد و از بیماری‌های شناختی چون آلزایمر، پارکینسون و دیگر بیماری‌های زوال عقل ناشی از افزایش سن پیشگیری می‌کند. دانه کاج حتی در بهبود عملکرد شناختی و کاهش علائم افسردگی بزرگ‌سالان نقش دارد.

استفاده از چلغوز به‌جای برخی از چربی‌های اشباع‌شده در وعده‌های غذایی‌تان (مثلا به‌جای پنیر روی سالاد) سلامت مغزتان را بهبود می‌بخشد.

۵. پیشگیری احتمالی از سرطان کولون (روده بزرگ)

تحقیقی گسترده در کره انجام شد که مشخص کرد مصرف بادام‌زمینی، دانه‌های کاج و بادام درختی از احتمال بروز سرطان روده بزرگ می‌کاهد. ترکیب فیبر و آنتی‌اکسیدان موجود در دانه‌های کاج موجب هضم راحت و درنتیجه پیشگیری از سرطان روده می‌شود. علاوه‌بر این، وجود امگا ۶ فراوان و همچنین ماده معدنی سلنیوم جلوی رشد عوامل سرطان‌زا در بدن را می‌گیرد.

۶. حفظ وزن سالم

وزن بدن، شاخص توده بدنی و دور کمر افرادی که دانه کاج یا آجیل‌ درختی مصرف می‌کنند، در مقایسه با افرادی که از این دانه‌ها نمی‌خورند کمتر است. طبق این یافته‌ها، دانه‌ها به‌رغم انرژی زیادشان موجب افزایش وزن نمی‌شوند. این دانه‌ها کمتر از آنچه تصور می‌شود کالری دارند و در واقع بخشی از کالری آنها به دام فیبر غیرقابل‌هضم می‌افتد.

از طرفی چربی‌های موجود در چلغوز از اشتها می‌کاهند و وزن بدن را در بهترین حالت نگه می‌دارند. این دانه موجب ترشح هورمون CCK-8 و درنتیجه تولید اسید پینولنیک می‌شود و اشتها را سرکوب می‌کند.

۷. حفاظت نسبی در برابر ویروس‌ها

چلغوز تا حدی از انتشار آنفولانزا و ویروس تبخال جلوگیری می‌کند. پلی‌ساکارید‌های موجود در دانه‌های کاج بدن را در برابر ویروس‌ها مقاوم می‌کنند. همچنین روغن چلغوز خواص ضدقارچی، ضدباکتریایی و ضد فشار خون (به‌علت وجود پروتئین لیسین) دارد. این روغن ادرارآور است و در میان روغن‌های مصرفی سالم‌ترین گزینه محسوب می‌شود.

۸. سلامت ماهیچه‌ها

پرو‌تئین موجود در دانه‌های کاج جلوی ضعف ماهیچه‌ها را می‌گیرد و از درد و کشیدگی آنها پیشگیری می‌کند.

۹. کاهش التهاب

التهاب منجر به بیماری‌های مزمن از جمله سرطان، کاهش عملکرد شناختی و بیماری‌های قلبی می‌شود. دانه کاج حاوی اسید پینولنیک، نوعی اسید چرب امگا ۶، است که نشانگرهای التهابی را کاهش می‌دهد و از ابتلا به بسیاری از بیماری‌ها جلوگیری می‌کند.

۱۰. بهبود انرژی بدن

دانه کاج سرشار از کربوهیدرات‌های انرژی‌زاست. مواد مغذی موجود در این دانه از کلسترول بد می‌کاهد و به کلسترول خوب بدن می‌افزاید. ماده آلفاتوکوفرول (نوعی ویتامین E) زیادی در دانه کاج وجود دارد. این ویتامین چربی‌های بدن را به انرژی تبدیل می‌کند و در عین‌ حال سوخت‌وساز چربی را افزایش می‌دهد. البته ترکیب آلی دیگری به‌نام اسکوآلن در دانه‌های کاج وجود دارد که آن هم در کاهش سریع کلسترول بد بدن نقش دارد.

۱۱. خواص آنتی‌اکسیدانی

چلغوز حاوی انواع آنتی‌اکسیدان مانند لیکوپن، کاروتنوئید، توکوفرول‌ها، کاتچین و گالوکاتچین است. این مواد برای عملکرد اندام‌های بدن مفیدند و پوست را سالم نگه می‌دارند. البته برشته‌کردن یا بودادن دانه‌ها از مقدار آنتی‌اکسیدان‌های آنها می‌کاهد و بهترین روش مصرف چلغوز مصرف خام آن است.

۱۲. مفید برای عملکرد جنسی

از خواص چلغوز برای مردان می‌توان گفت که ویتامین E و «روی» موجود در این دانه برای تولید اسپرم باکیفیت مفید است.

چلغوز حاوی ماده معدنی «روی» است که گفته می‌شود تا حدی جلوی عوامل منجر به ناباروری را می‌گیرد. در واقع «روی» تعداد اسپرم‌‌ها و تحرک آنها برای باردارکردن تخمک را افزایش می‌دهد.

همچنین «روی» سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کند، درمان جراحت‌ها را سرعت می‌بخشد و از سرماخوردگی مکرر پیشگیری می‌کند.

مضرات چلغوز

چلغوز هم مانند هر ماده خوراکی دیگری ممکن است مضراتی داشته باشد. در ادامه، برخی از مضرات دانه کاج را مطرح کرده‌ایم.

۱. حساسیت

برخی از افراد به دانه کاج واکنش‌های حساسیتی خفیف تا شدید (حتی شوک آنافیلاکسی) نشان می‌دهند. اگر به گرده‌های درخت کاج یا بادام‌زمینی حساسیت دارید، به‌احتمال زیاد به دانه کاج هم حساسیت خواهید داشت.

بعضی از علائم حساسیت به چلغوز تنگی نفس، کهیر و استفراغ‌اند. همچنین اگر علائم آنافیلاکسی مانند تورم لب‌ و صورت یا تنگی نفس شدید داشتید، به مراقبت‌های پزشکی نیاز دارید و باید فورا به پزشک مراجعه کنید.

۲. سندرم دانه کاج

از عوارض احتمالی دیگر مصرف دانه کاج ابتلا به سندرم دانه کاج یا سندرم دهان کاج است. در این حالت، ۲ یا ۳ روز پس از مصرف دانه کاج دهان فرد طعم فلزی تلخی می‌گیرد که ۲ تا ۴ هفته باقی می‌ماند. البته این سندرم ناخوشایند بسیار نادر است و با پرهیز از مصرف دانه کاج می‌توان از ابتلا به این سندرم پیشگیری کرد.

طریقه مصرف چلغوز

چلغوز را هم خام و خشک و هم سرخ‌شده در روغن و همراه با سالاد مصرف می‌کنند. از آنجایی‌ که دانه کاج حاوی چربی‌های غیراشباع است، به‌سرعت فاسد می‌شود. بنابراین این دانه‌ها را بیشتر از چند ماه نمی‌توان ذخیره کرد. البته نگهداری آنها در یخچال یا فریزر ماندگاری‌شان را بیشتر می‌کند. اگر بوی ترش از چلغوز به مشام می‌رسد یا کپک‌ زده است، آن را دور بریزید.

همچنین می‌توانید دانه‌های خام کاج را بوداده مصرف یا دانه‌های آماده آن را از بازار بخرید. ماندگاری دانه‌های بوداده بیشتر از دانه‌های خام است.

پرسش و پاسخ

۱. هر نوع درخت کاجی چلغوز دارد؟

حدود ۲۰ گونه درخت کاج وجود دارد که به‌علت بزرگ بودن دانه‌هایشان می‌توان آنها را برداشت کرد. محبوب‌ترین این کاج‌ها نوع کره‌ای، پینیون و سنگی هستند.

دانه‌های تمام درختان کاج خوراکی نیستند. بنابراین اگر نمی‌دانید دانه‌های کدام گونه خوراکی‌اند، هرگز آنها را مصرف نکنید.

۲. چگونه دانه کاج را جدا کنیم؟

وقتی میوه کاج خشک شد، دانه‌های آن به‌راحتی جدا می‌شوند. البته ابتدا پوسته سخت میوه کاج را باید شکست و سپس دانه‌ها را جدا کرد.

۳. دانه کاج از کجا بخریم و قیمت چلغوز چقدر است؟

هنگام خرید دانه کاج و البته چلغوز مشهدی که پرطرف‌دار است، می‌توانید به فروشگاه‌های اینترنتی یا فروشگاه‌های خشکبار مراجعه کنید. همچنین قیمت دانه کاج را می‌توانید از سایت‌های فروش این دانه جویا شوید که با توجه به وزن بسته‌ها تعیین می‌شود.

کلام آخر

با گنجاندن چلغوز و دانه‌های خوراکی مفید دیگر در رژیم غذایی‌تان سلامت بدنتان را حفظ کنید. اگر شما هم تجربه‌ مصرف دانه کاج و توصیه‌ای درباره آن دارید، خوشحال می‌شویم نظرتان را با ما در میان بگذارید.

برای بسیاری از ما حرف‌زدن با بچه‌ها کار ساده‌ای نیست. درست حرف‌زدن با کودکان نیز نکات و ترفندهایی دارد که با رعایت آنها می‌توانیم به‌رغم داشتن رفتاری دوستانه، قاطع و جدی به نظر برسیم. در ادامه، نکات و اصول مهم حرف‌زدن با بچه‌ها را شرح می‌دهیم. با رعایت این نکات می‌توانید با هر بچه‌ای در زندگی‌تان گفت‌وگویی صریح و دوستانه داشته باشید و ارتباط خوبی برقرار کنید.

چرا صحبت‌کردن با بچه‌ها سخت است؟

تینا پین برایسون (Tina Payne Bryson)، روان‌درمانگر و یکی از نویسندگان کتاب «تربیت کودک برای مغزی یکپارچه» (The Whole-Brain Child)، می‌گوید: «ما فراموش می‌کنیم که کودک‌بودن چگونه است. گاهی برقراری ارتباط با بچه‌ها سخت است، زیرا روال روزهایمان تفاوت زیادی دارند.» در بزرگ‌سالی مغز و عادات ما تغییر می‌کنند و به‌یادآوردن اینکه کودکی ۱۰ساله بودن چگونه است، برای ما دشوار می‌شود. ولی برای صحبت‌کردن و برقراری ارتباط با کودکی ۱۰ساله لازم نیست به یاد بیاوریم که در ۱۰سالگی چگونه بودیم. فقط باید بپذیریم افرادی با علایق، بینش و شخصیت خاص خودند و سپس با آنها تعامل کنیم.

در ادامه، مهم‌ترین نکات برای حرف‌زدن با بچه‌ها را مطرح کرده‌ایم.

۱. یافتن نقاط اشتراک

معمولا نمی‌دانیم که باید گفت‌وگو را از کجا شروع کنیم، ولی وقتی موضوعی باز را پیش می‌کشید، معمولا بچه‌ها گفت‌وگو را ادامه می‌دهند و پیش می‌برند. جملاتی که برای شروع گفت‌وگو استفاده می‌کنید به موقعیت بستگی دارند. مثلا اگر کنار کباب‌پز هستید، می‌توانید بپرسید که چاشنی موردعلاقه او چیست یا سؤالاتی کلی بپرسید مانند اینکه آیا اخیرا ویدئوی خنده‌داری از حیوانات دیده است یا نه. فقط باید بچه را به حرف‌زدن تشویق کنید تا با او بیشتر آشنا شوید.

می‌توانید با پرسیدن سؤال درباره علایق خود شروع کنید. مثلا اگر به بازی‌های ویدئویی علاقه‌مندید، بپرسید که کدام بازی‌ها را دوست دارد یا اگر به مطالعه علاقه‌مندید، بپرسید که به‌تازگی چه کتاب جالبی خوانده است. این سؤالات اولیه همگی برای یافتن نقاط اشتراک‌اند. با این سؤالات می‌توانید علایق مشترک مانند بازی کارتی یا اختلافات کم‌اهمیت (مانند اینکه خوردن سیب زمینی سرخ‌کرده با کچاپ خوب است یا نه) را پیدا کنید. با فهمیدن نقاط اشتراک می‌توانید ارتباط بهتری با کودک برقرار کنید.

۲. پرسیدن سؤالات مرتبط با حرف‌های کودک

گام بعدی برای داشتن گفت‌وگویی خوب با کودکان، توجه‌کردن است. بسیاری از افراد به‌جای گوش‌دادن به حرف‌های کودک و پرسیدن سؤالات مرتبط شروع به گفتن داستانی طولانی درباره خودشان می‌کنند. پرسیدن سؤالات مرتبط به گوش‌دادن فعال و فروتنی نیاز دارد. کودک نیز فردی با علایق و مهارت‌های خاص خودش است که می‌توانید از او چیزهایی یاد بگیرید، همان‌طور که از صحبت‌کردن با بزرگ‌سالان چیزهایی می‌آموزید.

برای گوش‌دادن فعال به حرف‌های کودک گوشی خود را کنار بگذارید، ارتباط چشمی برقرار کنید و لبخند بزنید. نیازی نیست که صدایتان را تغییر دهید و کودکانه حرف بزنید. برایسون می‌گوید: «کودکان باید احساس امنیت، دیده‌شدن، آرامش و اطمینان داشته باشند. وقتی لبخند می‌زنید و حالتی آرام دارید، سیگنال‌های امنیت و ارتباط را می‌فرستید.»

۳. هم‌سطح نشستن با کودک

هم‌سطح کودک نشستن شما را بسیار مهربان‌تر نشان می‌دهد. حتی وقتی سعی می‌کنید رفتاری فروتنانه و دوستانه داشته باشید، اگر بالاتر از او قرار بگیرید، ممکن است کودک احساس ترس کند. بنابراین بهتر است نزدیک کودک روی صندلی بنشینید یا زانو بزنید تا مجبور نباشد برای دیدن شما به بالا نگاه کند.

۴. هدایت گفت‌وگو با توجه به شوروشوق و علایق کودک

در طول گفت‌وگو خود را کنار بکشید. بعضی از بزرگ‌سالان فکر می‌کنند که در گفت‌وگو با کودکان باید زیاد حرف بزنند، ولی کودکان دوست دارند که به حرف‌هایشان گوش دهید. فقط سؤالاتی بپرسید و بگذارید که کودک گفت‌وگو را پیش ببرد. او گفت‌وگو را به‌سمت چیزهایی می‌برد که برایش جالب‌اند. بسیاری مواقع این به‌معنی رفتن به مسیری احمقانه و تخیلی است که شاید برای بزرگ‌سالان دشوار باشد. برایسون می‌گوید: «بزرگ‌سالان بیشتر منطقی و راه‌حل‌محورند. ما فراموش کرده‌ایم که بازی‌کردن چگونه است.»

برای کشف جنبه بازیگوش خود می‌توانید سؤالی باز یا حتی مسخره بپرسید. مثلا بگویید: «اگر بخواهی رستورانی باز کنی که فقط ۳ غذا سرو می‌کند، این غذاها چه خواهند بود؟» شوروشوق کودک را نادیده نگیرید. اگر کودک به بسکتبال علاقه‌مند است و شما به ورزش اهمیتی نمی‌دهید، از او بخواهید که درباره بازیکن موردعلاقه‌اش حرف بزند. اگر به‌تازگی چیزهای زیادی درباره برنامه‌های رایانه‌ای یاد گرفته است، سعی نکنید که دانش خود را به رخ او بکشید. او را تشویق کنید چیزهایی را که یاد گرفته است به شما بگوید.

۵. مطرح‌کردن جزئیات صحبت‌های قبلی

وقتی با کودک گفت‌وگوی دوستانه‌ای داشتید و نقاط مشترکی پیدا کردید، می‌توانید ارتباطی همیشگی را با او ایجاد کنید. به‌یادآوردن جزئیات و بازگشت دوباره به آنها در گفت‌وگوهای بعدی مهم است. مثلا اگر به شما گفته است که به تیم فوتبال پیوسته، از او بپرسید که این فصل چگونه بوده است.

۶. کمک یا راهنمایی خواستن

کودکان عاشق حل‌کردن مشکلات بزرگ‌سالان هستند. مشکلی ساده و نه‌چندان جدی را که در طول روز با آن مواجه شده‌اید، به او بگویید. کودک دوست دارد که فرصتی برای یافتن راه‌حل برای مشکل شما داشته باشد. مثلا بگویید: «نمی‌دانم برای تولد دوستم چه بخرم. می‌توانی در انتخاب هدیه به من کمک کنی؟» یا «آخر هفته می‌خواهم به سینما بروم، ولی دودلم. به‌نظرت کدام فیلم خوب است؟»

۷. تمجیدهای واقعی و دلگرم‌کننده

روی تلاش‌ها و شخصیت کودک تمرکز کنید نه چیزهای سطحی و ظاهری. تمجیدهای سطحی مفیدند، ولی تأثیر زیادی ندارند. در عوض روی کاری تمرکز کنید که کودک انجام می‌دهد. تمجیدهای خاص تأثیر بسیار بیشتری دارند و موجب می‌شوند که راحت‌تر با بچه‌ها ارتباط برقرار کنید.

مثلا چیزهایی مانند «خیلی خوب اسب‌ها را نقاشی می‌کنی»، «با آن کفش‌های اسکیت واقعا قوی به نظر می‌رسی» و «خیلی مهربان هستی که خوراکی‌هایت را با برادرت تقسیم می‌کنی» بسیار واقعی‌تر از این هستند که مثلا بگویید «رنگ چشم‌هایت خیلی زیباست!» یا «چه خانواده بزرگی داری.»

۸. پرسیدن سؤالات باز

پرسیدن سؤالات بله یا خیر برای ادامه‌یافتن گفت‌وگو چندان مفید نیستند. از کودک بخواهید که درباره فکر یا احساس خود توضیح دهد. پیش از پرسیدن سؤال، آن را در ذهن خود مرور کنید. اگر کودک می‌تواند با یکی‌دو کلمه به آن پاسخ دهد، سعی کنید که سؤالتان را تغییر دهید. مثلا پرسیدن اینکه «امروز در مدرسه چه اتفاق خوبی افتاد؟» بسیار بهتر از این است که بپرسید «امروز مدرسه چطور بود؟»

۹. علاقه نشان‌دادن

نظرات کوتاه و دلگرم‌کننده موجب می‌شوند که کودک بفهمد به حرف‌هایش گوش می‌دهید. وقتی کودک داستانش را تعریف می‌کند، در طول گفت‌وگو خود را علاقه‌مند نشان دهید. عباراتی مانند «خیلی جالب است» یا «ادامه بده» به کودک نشان می‌دهد که به حرف‌هایش اهمیت می‌دهید.

۱۰. قطع‌نکردن حرف‌های کودک

وقتی داستانی هیجان‌انگیز را برای دوست خود تعریف می‌کنیم، دوست نداریم که او حرف ما را قطع کند و خودش شروع به صحبت کند. همین اصل درباره بچه‌ها نیز صدق می‌کند. به بچه‌ها زمان کافی بدهید تا آنچه را در ذهنشان دارند بگویند، حتی اگر در یافتن کلمات مناسب مشکل دارند. وقتی حرفشان تمام شد، می‌توانید پاسخ دهید و نظر خود را بیان کنید.

۱۱. صدازدن کودک با نام او

این کار برای جلب توجه کودک عالی است. بچه‌های کوچک نمی‌توانند هم‌زمان روی چند چیز تمرکز کنند. صدازدن نام آنها موجب می‌شود به‌جای اتفاقات اطرافشان، روی شما و صدایتان تمرکز کنند.

۱۲. صحبت‌کردن با لحنی جدی

داشتن لحنی ضعیف منجر به مکالمه‌ای ضعیف می‌شود. کودکان چیزی بیش از صرفا حرف‌های شما را می‌شوند و به نحوه بیان کلمات نیز توجه می‌کنند. اگر جدی نباشید، آنها نیز شما را جدی نمی‌گیرند. باید میان ملایمت و قاطعیت تعادل ایجاد کنید تا کودک متوجه شود که عصبانی نیستید، ولی فردی ضعیف هم نیستید.

۱۳. توجه به زبان بدن کودک

گاهی بچه می‌گوید که خوب است، ولی زبان بدن او چیز دیگری می‌گوید. کودکان گاهی احساسات خود را با زبان بدنشان (مانند دست‌به‌سینه‌بودن یا انداختن شانه‌ها) نشان می‌دهند. به کلمات و حرکات کودک توجه کنید تا افکار و احساسات او را بهتر درک کنید. مثلا اگر کودک می‌گوید که روز خوبی در مدرسه داشته است، ولی از ارتباط چشمی امتناع می‌کند، احتمالا مشکلی پیش آمده است.

۱۲. گوش‌کردن به‌جای ارائه راه‌حل

گاهی کودکان فقط به‌دنبال گوشی شنوا هستند. اگر کودک درباره روز خود صحبت می‌کند، به‌جای عجله برای حل‌کردن مشکل او بگذارید حرف‌هایش تمام شود. درست است که نیت خوبی دارید، ولی کودک باید احساس کند که حرف‌هایش شنیده و درک می‌شوند.

۱۵. صحبت‌کردن با صدای معمولی موقع تنبیه‌کردن کودک

فریادزدن نتیجه خوبی ندارد، حتی اگر کودک نیز فریاد بکشد. هرچه بیشتر فریاد بزنید، کودک نیز بیشتر یاد می‌گیرد که به فریادهای شما بی‌اعتنایی کند. با کودک آرام و محترمانه صحبت کنید تا متوجه شود که جدی هستید. مثلا به‌جای اینکه از آشپزخانه فریاد بزنید: «برای مدرسه آماده شو» درِ اتاق خواب فرزندتان را بزنید و بگویید: «سرویس مدرسه تا یک ساعت دیگر می‌رسد. نمی‌خواهی برای رفتن به مدرسه آماده شوی؟»

۱۶. استفاده از کلمات مثبت

کلمات منفی اثر خوبی روی کودک نمی‌گذارند. به‌جای اینکه بگویید چه کاری را انجام ندهد، روی کارهایی تمرکز کنید که باید انجام دهد. کلمات مثبت و تشویق‌کننده سبب افزایش اعتماد به نفس کودک می‌شوند و می‌تواند عادت‌های بهتری را در خود شکل دهد.

مثلا به‌جای اینکه بگویید «بازی در آشپزخانه ممنوع»، بگویید «در اتاق نشیمن بازی کن که همه اسباب بازی‌هایت آنجاست» یا به‌جای اینکه بگویید «این‌قدر خودخواه نباش»، بگویید «بچه خوبی هستی که اسباب‌بازی‌هایت را به دیگران هم می‌دهی». این جملات مثبت بیشتر موجب تشویق و دلگرمی کودک می‌شوند.

۱۷. استفاده از عبارات ساده‌تر و کوتاه‌تر

حرف‌های طولانی در بلندمدت نتیجه چندانی نخواهند داشت. به‌جای غرزدن و شکایت‌کردن درباره وظیفه یا کاری که کودک باید انجام دهد، حرف خود را به یک کلمه ساده کنید. این‌طوری کودک بدون اینکه احساس کند او را تحقیر کرده‌اید یا به او دستور می‌دهید، پیام شما را می‌فهمد. مثلا به‌جای اینکه بگویید «۵ دقیقه پیش به شما گفتم که وسایلتان را داخل کوله‌پشتی بگذارید»، می‌توانید بگویید «بچه‌ها، کوله‌پشتی!»

۱۸. پنهان‌نکردن خجالتی یا آسیب‌پذیربودن

برای بعضی از بچه‌ها صحبت‌کردن با بزرگ‌ترها سخت است. آنها با دیدن آسیب‌پذیری شما احساس راحتی بیشتری می‌کنند. مثلا اگر بگویید که اغلب در مهمانی‌ها خجالتی هستید، این احساسِ خجالتی‌بودنِ کودک را برای او عادی می‌کند. اگر کودک سکوت را ترجیح می‌دهد، بهتر است که شما نیز سکوت کنید. برایسون می‌گوید: «اگر یک یا دو سؤال بپرسیم و کودک گفت‌وگو را بسط ندهد، یعنی نمی‌خواهد که الان از او سؤالی پرسیده شود.» اگر او سکوت را ترجیح می‌دهد، شما نیز نباید چیزی بگویید.

سخن پایانی

سعی کنید هر روز زمانی را به گفت‌وگو با فرزندتان اختصاص دهید. این راهکاری عالی برای برقراری ارتباط با اوست و موجب می‌شود که کودک مکانی امن برای بیان افکار و احساسات خود داشته باشد. با پیداکردن علایق مشترک، پرسیدن سؤالات خوب و توجه‌کردن به حرف‌های کودک به‌تدریج می‌توانید با او دوست شوید. وقتی با هم دوست شوید، گفت‌وگو نیز آسان‌تر می‌شود.