Blog

اولین نشانه‌ کنجکاوی کودک درباره مسائل جنسی معمولا سؤال پرتکرار «بچه‌ها چطور به‌دنیا می‌آیند؟» است و در جایگاه والد می‌توانید به قصه معروف لک‌لک‌ها متوسل شوید و موقتا قضیه را حل‌و‌فصل کنید یا با شروع آموزش مسائل جنسی به کودکان، این پرسش را به‌همراه بسیاری از دغدغه‌های آینده او هم‌زمان رفع کنید. اگر مسیر دوم انتخاب شماست، همراه ما باشید تا در این مقاله راه‌و‌چاهش را نشانتان دهیم.

بچه‌های نسل جدید زودتر بزرگ می‌شوند!

این روزها که اینترنت دسترسی به هر اطلاعاتی را در کمتر از چند ثانیه فراهم می‌کند، انتظار نداشته باشید بچه‌ها تا دوران بزرگ‌سالی از مسائل جنسی سر درنیاورند و درباره آن کنجکاوی نکنند. چشم‌و‌گوش بچه‌ها زودتر از آنچه فکر می‌کنید باز می‌شود و فارغ از اینکه همراهی‌شان کنید یا نه، دنبال پاسخی برای سؤالات بی‌جواب خود می‌گردند. این هنر شماست که بتوانید از این کنجکاوی برای ایجاد ارتباطی امن و مطمئن استفاده کنید.

خوشبختانه منابع و ابزارهای جدید آموزش مسائل جنسی به کودکان را راحت‌تر کرده‌اند. از هرچه در اختیار دارید استفاده کنید و بکوشید در ذهن کودک مرجعی برای تمام اطلاعات مربوط به بلوغ و مسائل جنسی باشید تا بتواند صادقانه و بدون شرم تمام اطلاعات موردنیازش را از شما بگیرد.

مؤسسه ملی بهداشت کودکان و توسعه انسانی آمریکا سن بلوغ را ۸سالگی اعلام کرده است. این یعنی دیگر نمی‌توان تا نوجوانی دست روی دست گذاشت و باید هرچه سریع‌تر آموزش را آغاز کرد.

صرفا صحبت‌کردن دردی را دوا نمی‌کند

وقتی روبه‌روی کودک می‌نشینید تا با او جدی و بزرگ‌سالانه صحبت کنید، موقعیت هم برای شما و هم برای کودک پراسترس و ترسناک می‌شود، به‌خصوص اگر قرار باشد فقط بنشینید و اطلاعاتی کلی را طوطی‌وار در اختیارش بگذارید. روش بهتر چیست؟ اینکه هر لحظه از زندگی روزمره را به فرصتی برای آموزش تبدیل کنید.

اگر فرزندتان بسته تامپون را روی میز می‌بینید و درباره‌اش سؤال می‌پرسد، به‌جای آنکه با پرخاشگری بگویید به وسایلتان دست نزند، صادقانه درباره این وسیله و کاربردش برای او توضیح دهید. اگر اولین بار است که درباره قاعدگی زنان با فرزندتان صحبت می‌کنید، هرازگاهی بحث را باز کنید و اطلاعات بیشتری در اختیارش بگذارید تا اینکه با این مقوله کاملا آشنا شود.

متناسب با سن کودک آموزش دهید

هدف از آموزش مسائل جنسی به کودکان آموختن آناتومی بدن زنان و مردان و مفاهیم مرتبط مثل بلوغ، هویت جنسی، میل جنسی، آزار جنسی و تعرض جنسی است. بااین‌حال نباید این مسئله مهم را نادیده گرفت که میزان درک بچه‌ها از مسائل جنسی در مراحل رشد مدام تغییر می‌کند. بنابراین رویکرد مناسب آموزش این مسائل به کودکی ۳ساله با رویکرد مناسب برای آموزش به نوجوانی ۱۳ساله متفاوت است. کتاب‌ها، فیلم‌ها و کلاس‌های آموزشی به والدین کمک می‌کنند این گفت‌و‌گوی مهم را مقتدرانه و دقیقا متناسب با سن کودک و میزان درک او پیش ببرند.

۱. آموزش مسائل جنسی به کودکان نهایتا ۲ساله

اکثر والدین ایرانی نگاه خوبی به آموزش مسائل جنسی به کودکان زیر ۲ سال ندارند. با وجود این، آموزش‌های اولیه در این دوران (قبل از آنکه کودک زبان باز کند) زمینه را برای مفاهیم بعدی فراهم می‌کند. با یاددهی نام اندام‌های تناسلی شروع کنید و آن را در فعالیت‌های روزمره بگنجانید. مثلا هنگام حمام‌کردن با بیان واژه‌هایی مثل آلت تناسلی، سینه، واژن و اشاره مستقیم به هرکدام ذهن کودک را آماده یادگیری مسائل بهداشتی و نقاط آسیب‌پذیر بدن کنید. این آموزش صریح و صادقانه ضمن انتقال اطلاعات مهم، والد را در ذهن کودک به منبعی کاملا قابل‌اعتماد تبدیل می‌کنند.

۲. آموزش مسائل جنسی به کودکان ۲ تا ۵ساله

در این گروه سنی، تمرکز آموزش باید روی مرزهای جنسی و نقاطی از بدن باشد که لمس آنها توسط دیگران مجاز یا غیرمجاز است. با انجام بازی‌های لمسی مثل «قلقلک» به فرزندتان یاد دهید تا چه‌ اندازه لمس‌شدن مجاز است و از کجا به‌بعد باید واکنش نشان دهد.

بچه‌ها در این گروه سنی باید بدانند دیگران اجازه لمس اندام تناسلی آنها را ندارند. اگر مچ کودک کنجکاوتان را هنگام دکتربازی گرفتید، این کنجکاوی را بپذیرید و آن را تبدیل کنید به یک نقطه ورود به بحث درباره قوانین و ارزش‌های خانواده مثل اینکه در مکان‌های مختلف چه پوششی لازم است یا اینکه به‌هیچ‌وجه نمی‌تواند اندام خصوصی دیگران را لمس کند.

در پاسخ به سؤالات پیچیده‌تر دروغ نگویید، اما نیازی به بیان تمام حقیقت هم نیست. اگر می‌خواهید درباره نحوه بچه‌دارشدن توضیح دهید، از آموزش سکس صرف‌نظر کرده و به این جمله بسنده کنید که «دو فرد بزرگ‌سال بدن‌هایشان را به هم وصل می‌کنند، اسپرم و تخمک‌ به‌ اشتراک می‌گذارند تا یک بچه قشنگ مثل تو به دنیا بیاورند». خیال کودک را آسوده کنید که بعدها درباره نحوه برخورد اسپرم و تخمک بیشتر برایش توضیح می‌دهید.

۳. آموزش مسائل جنسی به کودکان ۶ تا ۸ساله

کودک در این سن‌و‌سال باید کاوش ایمن در فضای دیجیتال را بیاموزد. قوانین مشخصی درباره ارتباط با غریبه‌ها و ارسال تصاویر شخصی‌اش وضع کنید و به او اطمینان دهید اگر چیزی موجب ناراحتی یا نگرانی‌اش شود، می‌تواند بی‌دغدغه با شما در میانش بگذارد. یک قدم به جلو بردارید و کمی درباره سوءاستفاده جنسی و مفهوم تجاوز صحبت کنید. بچه‌ها باید با این واقعیت ناگوار روبه‌رو شوند تا اهمیت محافظت از خود درک کنند یا به دوستی که از او سوءاستفاده شده است، کمک کنند. البته اینکه چقدر درباره این مسئله صحبت می‌کنید، کاملا به وضعیت ذهنی فرزندتان بستگی دارد.

موارد بعدی که می‌توان در آموزش مسائل جنسی به کودکان ۶ تا ۸ساله به آنها پرداخت، مکانیسم رابطه جنسی، هویت جنسی زن و مرد و مسئله بسیار مهم بلوغ است.

۴. آموزش مسائل جنسی به کودکان ۹ تا ۱۲ساله

این سن پر از تغییرات عاطفی و اجتماعی است و فرزندان شما با مشکلات جسمی و روحی متعدد دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند. با فرزندان خود درباره احساسی که به تغییرات بدنی خود دارند صحبت کنید و همواره یادآوری کنید که تمام این تغییرات کاملا طبیعی‌اند.

فرزند شما در این سن باید برای اولین قاعدگی و انزال آماده شود. برایش توضیح دهید که قاعدگی و انزال از نشانه‌های قابلیت باروری بدن‌اند و به چرخه حیات کمک می‌کنند. همچنین درباره رابطه جنسی و سایر رفتارهای جنسی با جزئیات بیشتری صحبت کنید. مثلا توضیح دهید که با شروع دوران بلوغ، شدت‌یافتن احساسات جنسی و تمایلات عاشقانه به هم‌سالانش دور از انتظار نیست.

۵. آموزش مسائل جنسی به نوجوانان

در نوجوانی که فرزندتان نگاه دقیق‌تری به مسائل جنسی پیدا کرده است، مفهوم «رضایت در ارتباط جنسی» را همچون چراغی در ذهنش روشن کنید. فرزندتان باید یاد بگیرد بعدها از همسر خود چه انتظاراتی داشته باشد، چطور انتظاراتش را بیان کند و چطور از خود در برابر فشار و خشونت در رابطه محافظت کند. اکنون بهترین موقع برای یادگیری روش‌های پیشگیری از بارداری، بیماری‌های مقاربتی و اهمیت سلامت جنسی است. تا می‌توانید و حرف تازه‌ای دارید، پیرامون روابط سالم صحبت کنید تا فرزندتان یاد بگیرد به‌راحتی خطرات جنسی را ارزیابی کند و بهترین تصمیمات را در این زمینه بگیرد.

تداوم مکالمه شرط یادگیری بهتر و عمیق‌تر است

آموزش مسائل جنسی به کودکان فرایندی ادامه‌دار است. خیلی وقت‌ها لازم است تابو بشکنید و به‌رغم احساسات ناخوشایند خود، جملات مهمی را به فرزند خود یادآوری کنید؛ به او بگویید ممکن است در فضای وب یا شبکه‌های اجتماعی، ناخواسته با محتوای پورنوگرافی روبه‌رو شود و می‌تواند صادقانه درباره آنها با شما صحبت کند. یادآوری کنید که حرف‌زدن درباره این مسائل موجب عصبانیت و پرخاشگری شما نمی‌شود و می‌توانید اطلاعات خوبی در اختیارش بگذارید. فراموش نکنید که کودکان باید کنجکاو باشند و سؤال بپرسند؛ این بخشی از روند سالم رشد کودک است. با گفت‌و‌گوی مداوم آموزش شما کامل‌تر و مسائل جنسی در نگاه فرزندتان شفاف‌تر خواهد بود.

حرف آخر

والدینی که اشتیاقی به آموزش مسائل جنسی به کودکان ندارند و حتی از نزدیک‌شدن به بحث‌های این‌چنینی پرهیز می‌کنند، درنهایت فرزندان خود را با این پیش‌زمینه وارد جامعه می‌کنند که صحبت‌کردن درباره سکس تابویی غیراخلاقی است. این افراد بعدها نمی‌توانند درباره نیازهای جنسی خود حرف بزنند و اکثرا به سرکوب جنسی روی می‌آورند درحالی‌که با آموزش درست در سن مناسب می‌توان جلوی بسیاری از مشکلات جنسی دوران بزرگ‌سالی را گرفت.

شما به‌عنوان والدین نسل جدید چه روش‌هایی برای آموزش مسائل جنسی به کودکان می‌شناسید؟ مشتاقیم نظرات ارزشمندتان را بشنویم.

کمک به دیگران کاری پسندیده است که قرن‌هاست در ادبیات تعلیمی، دین و رسوم ما به آن توصیه شده است و درباره فواید معنوی آن بسیار سخن گفته‌اند، اما آیا کمک‌کردن فواید دیگری هم دارد؟ علم نیز اثبات کرده است که کمک کردن فوایدی کاملا محسوس و قابل‌اندازه‌گیری برای بدن ما دارد. در این مقاله با بررسی چندین تحقیق توضیح می‌دهیم که کمک به دیگران چه فوایدی برای سلامت جسم و روان ما دارد. با ما تا پایان مقاله همراه باشید.

روانشناسی کمک به دیگران

چرا به دیگران کمک می‌کنیم؟ پاسخ به این پرسش ممکن است به تعداد افرادی که این کار را می‌کنند، متفاوت باشد. بااین‌حال، روان‌شناسی برای آن پاسخی جامع دارد. ما به دو دلیل میل به کمک به دیگران داریم. اولی مربوط به احساس خوبی است که در ما ایجاد می‌شود. با یاری دیگران آن بخش از مغز ما که مسئول شادی و پاداش است فعال‌تر می‌شود. پس ما به دیگران کمک می‌کنیم تا احساس شادی و رضایت درونی پیدا کنیم. اما کسانی هم هستند که با ازخودگذشتگی فراوان به دیگران کمک می‌کنند. مثلا کسانی که عضوی از بدن خود را به دیگری اهدا می‌کنند. آیا آنها نیز صرفا برای رضایت درونی چنین می‌کنند؟ محققان علوم روان و اعصاب می‌گویند شاید آنها به دلیل حساسیت بیشتری که به درد و رنج دارند، به این کار سوق پیدا می‌کنند.

به‌هرحال دلیل کمک به دیگران هرچه باشد، بیشتر فواید آن قطعی و قابل‌اندازه‌گیری‌اند.

فواید کمک به دیگران برای سلامت جسم و روان

۱. کاهش فشار خون

سخاوتمندی و یاری دیگران واقعا برای سلامت قلب ما مفید است. طبق تحقیقات، کمک به دیگران باعث کاهش فشار خون می‌شود. اثر این کاهش به اندازه مصرف غذاهای سالم و ورزش‌کردن است.

۲. افزایش طول عمر

یکی از رازهای طول عمر بیشتر کمک به دیگران است. محققان با سال‌ها تحقیق درباره راز طول عمر افراد دریافته‌اند که ارتباط هریک از ما با شبکه‌ای از دوستان و آشنایان می‌تواند عمرمان را بیشتر کند. ما موجوداتی اجتماعی هستیم و زندگی طولانی در تنهایی برایمان میسر نیست.

۳. کاهش التهاب مزمن

التهاب مزمن یکی از عارضه‌های مرتبط با بسیاری از بیماری‌های خطرناک است. بدن ما هنگام بیماری به کمی التهاب برای مبارزه با ویروس‌ها و باکتری‌ها نیاز دارد، اما وقتی بیمار نیستیم، التهاب مزمن ممکن است به ضرر ما تمام شود. التهاب مزمن به قدری جدی است که نیمی از مرگ‌ومیرهای دنیا را می‌توان مرتبط با آن دانست.

بر اساس تحقیقات، کمک به دیگران و شرکت در کارهای داوطلبانه این التهاب را تا حدی کاهش می‌دهد. پژوهشگران داده‌های مربوط به هزار نفر میان‌سال را در دو گروه بررسی کردند. گروه اول پرسشنامه‌ای درباره میزان کمک به دیگران و کارهای داوطلبانه پر کردند. گروه دوم نیز پرسشنامه‌ای رسمی‌تر شامل جملات مثبت مانند «من به خیریه کمک می‌کنم» پر کردند. در هر دو گروه کسانی که سابقه کارهای خیریه و داوطلبانه بیشتری داشتند، میزان التهاب در بدنشان کمتر بود.

تحقیقات دیگری نیز به نتایج مشابهی رسیده‌اند. مثلا در سال ۲۰۲۲، به ۶۳ نفر گفته شد که ۴ هفته تصادفی و هرگاه که ممکن بود به دیگران کمک کنند. به گروه دوم گفته شد که تنها بر خودمراقبتی تمرکز کنند. گروه سومی نیز به عنوان گروه کنترل در نظر گرفته و از آنها خواسته شد تا بدون تمرکز بر کاری خاص، روز خود را طی کنند. نتیجه آن بود که گروه اول بیشترین میزان کاهش التهاب را پس از ۴ هفته داشتند. بنابراین واضح است که کمک‌کردن به دیگران چقدر بر سلامت جسم ما اثرگذار است.

۴. تقویت سیستم ایمنی

اثر مهم دیگر کمک به دیگران تقویت سیستم ایمنی بدن است. تحقیقات مختلف حاکی از این بوده‌اند که کسانی که پیوندهای اجتماعی قوی‌تری دارند، هنگام دریافت واکسن پادتن بیشتری تولید می‌کنند. آنها کمتر سرما می‌خورند و در مجموع سیستم ایمنی قوی‌تری دارند.

۵. کاهش استرس

پستانداران، از جمله ما انسان‌ها، برای مقابله با استرس شیوه‌های مراقبتی اجتماعی را به کار می‌گیرند. نوازش‌کردن و نوازش‌شدن یکی از روش‌های معمول کاهش استرس در پستانداران است. وقتی ما به دیگران توجه می‌کنیم، بخشی از مغز که مسئول پاداش و شادی است فعال می‌شود. در مقابل بخش مربوط به ترس که با هورمون کورتیزول مرتبط است، خاموش می‌شود. محبت به عزیزان، کمک به دیگران و شرکت‌کردن در کارهای داوطلبانه سبب کاهش هورمون کورتیزول و درنتیجه کاهش استرس می‌شود.

۶. افزایش هورمون اندروفین

هورمون اندورفین که در مغز ما تولید می‌شود، نقشی مهم در حفظ روحیه ما دارد. این هورمون اجازه نمی‌دهد که خموده و افسرده شویم. با کمک به دیگران و انجام کارهای خیریه، احساس خوبی که کسب می‌کنیم منجر به تحریک بخش‌هایی می‌شود که این هورمون را ترشح می‌کنند. درنتیجه مقدارش در بدن ما افزایش می‌یابد.

پیامدهای زیادی‌روی در کمک به دیگران

کمک‌کردن به دیگران فواید زیادی دارد، اما مانند هر چیز خوب دیگری باید آن را به‌اندازه انجام دهیم وگرنه تأثیر آن برعکس خواهد شد. طبق تحقیقات، آنهایی که بیشترین فداکاری‌ها را برای دیگران می‌کنند، ۶۳درصد بیش از سایرین در معرض خطر مرگ قرار می‌گیرند. ما نباید برای کمک به دیگران به نیازهای خود بی‌توجهی کنیم. اینکه چه میزان به دیگران کمک کنیم موضوعی است که ترجیح، وقت، پول و زمان ما آن را تعیین می‌کنند. به‌هرحال تا زمانی که خود را قربانی نکنیم، کمک به دیگران در کنار سایر عادت‌های سالم زندگی موجب بهبود سلامت جسم و روان ما می‌شود.

تجربه شما از کمک به دیگران چیست؟

شما چه تجربیاتی از کمک به دیگران دارید؟ برای کمک به دیگران چه کارهایی کرده‌اید؟ آیا تأثیرات گفته‌شده در این مقاله را به‌چشم دیده‌اید؟ به‌نظر شما با چه روش‌هایی می‌توان به دیگران کمک کرد؟ نظرات خود را با ما و سایر خوانندگان در میان بگذارید.

در افسردگی غم به لایه‌های عمیق زندگی نفوذ کرده و اختلالاتی در احساسات و رفتار شما به‌وجود می‌آورد. اگر احساس افسردگی دارید، حتما با کمک یک روانشناس متخصص مشکل را ریشه‌یابی کنید و برای حل آن راهکار بگیرید.برای ارتباط با مشاور متخصص افسردگی روی دکمه زیر کلیک کنید.