به گزارش خبرگزاری علمی، تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا منظرهای با تفکیک بالا و بینظیر از پدیده هربیگ-هارو ۲۱۱ ( 211) ثبت کرده است که یک جریان جت دوقطبی با سرعت بسیار بالا در فضا است. این جرم فضایی با فاصله تقریبا هزار سال نوری از زمین در صورت فلکی برساووش قرار گرفته و به عنوان یک جریان خروجی ستارهای جوان و بسیار نزدیک به ین، هدفی ایدهآل برای رصدهای تلسکوپ وب محسوب میشود.
هربیگ-هارو چیست و چگونه شکل میگیرد
هربیگ-هارو (HH) نواحی نورانی اطراف ستارههای تازه متولدشده هستند که زمانی به وجود میآیند بادهای ستارهای یا جریانهای خروجی گاز ستارهها امواجی شوکی شکل میدهند. این امواج با سرعت بالا با گازها و غبار اطراف ستاره برخورد کرده و باعث یخچالسازی و نورپردازی موادی میشوند که ما را قادر میسازد تا فرایندهای زایش ستاره را با جزئیات بیشتری بررسی کنیم.
تصویر جدید تلسکوپ جیمز وب ناسا از HH 211 جریان خروجی یک پیشستاره کلاس صفر را آشکار ساخته است. این ستاره شبیه به خورشید ماست، زمانی که تنها چند ده هزار سال سن داشت و با جرم هشت درصد خورشید امروز. این پیشستاره در نهایت به ستارهای مانند خورشید تبدیل خواهد شد و مطالعهی او راهنمای درک گذشتهی منظومه شمسی است.
تصویربرداری در محدودهی فروسرخ یک روش قدرتمند برای مطالعه ستارههای تازه متولدشده به شمار میرود، زیرا این ستارهها همیشه درون گازهای ابر مولکولی اطراف خود پنهاناند. امواج فروسرخ ستاره از گازها و غبار اطراف عبور کرده و اجسام هربیگ-هارو را برای رصد با ابزارهای فروسرخ جیمز وب ایدهآل میسازند. گازهای برانگیخته نور فروسرخ استفاده میکنند که وب میتواند با استفاده از آنها نقشهای دقیق از ساختار جریان خروجی تهیه نماید.
جزئیات تصویر جیمز وب از HH 211
این تصویر مجموعهای از امواج شوک را به سمت پایین-چپ و بالا-راست نشان میدهد. همچنین میتوانیم جت دوقطبی نازکی را ببینیم که این شوکها را ایجاد کرده است. این تصویر پنج تا ده برابر بیشتر از تصاویر قبلی HH 211 وضوح و تفکیک دارد و امکان بررسی دقیقتر پدیده را فراهم آورده است.
بررسی جت داخلی نشان میدهد که این پیشستاره احتمالا تبدیل به یک سیستم ستارهای دوگانه خواهد شد. امواج شوک در قسمت راست تصویر از ما دور و امواج شوک قسمت چپ تصویر به ما نزدیک میشوند. دانشمندان با استفاده از دادههای جیمز وب دریافتهاند که سرعت جریانهای این جرم فضایی نسبت به پیشستارههای تکاملیافتهتر با همین نوع جریان خروجی کندتر است.
آنها دریافتهاند که سرعت جریانهای داخلی تقریبا هشتاد تا صد کیلومتر بر ثانیه است. اخترشناسان به این نتیجه رسیدهاند که خروجی ستارههای بسیار جوان، مانند HH 211، اکثرا از مولکولها تشکیل شده است. زیرا سرعت نسبتا پایین امواج شوک انرژی لازم برای شکستن مولکولها و تبدیل آنها به اتمها و یونها را ندارد. این کشف اطلاعات ارزشمندی درباره شیمی و فیزیک محیطهای زایش ستاره فراهم آورده است.