تغذیه شهودی در روزهای کنونی به عنوان یک سبک زندگی در شبکههای اجتماعی محبوبیت زیادی یافته است. این روش برای افرادی که از رژیمهای غذایی سختگیرانه و محدودکننده خسته شدهاند، جذابیت ویژهای دارد. کارشناسان معتقدند این رویکرد بر پایه شنیدن صدای درونی بدن و احترام به نیازهای طبیعی آن بنا شده است.
تغذیه شهودی چیست؟
همه انسانها به عنوان غذاخواران شهودی به دنیا میآیند. در دوران نوزادی، کودکان بدون در نظر گرفتن جزئیات مغذیها، وقتی گرسنهاند غذا میخورند و وقتی سیر میشوند از خوردن دست میکشند. تغذیه شهودی روشی ساده است که در آن هیچ غذایی ممنوع نیست و فرد با تمام غذاها در صلح است. برخلاف رژیمهای سنتی که برخی غذاها را محدود میکنند، در این سبک غذای خوب و بد وجود ندارد. بلکه باید به ندای درونی گوش داده و آنچه بدن مناسب میداند خورده شود.
این بدان معنا نیست که میتوان در هر زمانی و هر ای خورد. متخصصان تغذیه شهودی تأکید میکنند که این روش یعنی بهرهبردن از توانایی طبیعی بدن برای تشخیص گرسنگی و سیری. وقتی به سبک شهودی غذا میخورید، تمرکز بر کاهش یا افزایش وزن برای رسیدن به ظاهری خاص نیست، بلکه روی غذاهایی متمرکز میشوید که برای سلامت جسمی و روانی بهترین هستند.
نحوه اجرای تغذیه شهودی
غذا خوردن شهودی به معنای فراموش کردن تمام پیامهای منفی است که جامعه درباره غذا به شما القا میکند. همه ما یک غذاخور حرفهای درونی داریم که در فرهنگ رژیمها دفن شده است. با رژیمگیری از قوانین سختگیرانه پیروی میکنید، اما با تغذیه شهودی به نشانههای گرسنگی درون خود گوش میدهید. اگر سالها رژیمهای مختلف را امتحان کردهاید، یادگیری اعتماد به سیگنالهای گرسنگی ممکن است چالشبرانگیز باشد. به همین دلیل بهتر است به جای شروع ناگهانی، ده راهکار مؤثری را که در ادامه آمده، امتحان کنید.
۱. رژیمهای غذایی مرسوم را نپذیرید
آیا تا به حال به پیامهای گسترده درباره رژیمهای غذایی در شبکههای اجتماعی، تبلیغات و گفتگوها دقت کردهاید؟ نپذیرفتن رژیمها یعنی کنار گذاشتن هر مفهومی مرتبط با فرهنگ رژیمگیری. سبک تغذیه شهودی تمام رژیمها و آنچه برای بدن مضر تلقی میشود را رد میکند. باید بتوانید تشخیص دهید چه زمانی تحت تأثیر فرهنگ رژیمهی هستید. با کمی دقت متوجه میشوید که تقریبا در هر سو تبلیغات، مقالات یا صحبتهایی درباره کاهش وزن و رژیمهای مد روز وجود دارد.
۲. هر وقت گرسنهید غذا بخورید
رژیمهای طولانیمدت به ما یاد دادهاند که نشانههای گرسنگی را نادیده بگیریم. بااینحال گرسنگی یک واکنش بیولوژیکی است و شما سایر واکنشهای بیولوژیکی بدنتان را نادیده نمیگیرید. کارشناسان معتقدند گرسنگی دشمن شما نیست و تغذیه شهودی یعنی توجه به آن و یادگیری برطرف کردن آن. برای مثال اگر اغلب گرسنه میشوید، باید مقداری آجیل یا دانهخوراکی در دسترس داشته باشید تا در مواقع نیاز مصرف کنید. از خود بپرسید گرسنه چه چیزی هستید و گرسنگیتان حاکی از نیاز یا علاقه به چه غذایی است؟
۳. به سیری خود توجه کنید
این اصل به رضایت جسمانی مربوط میشود. آیا بدن شما آنچه نیاز دارد را از غذا دریافت میکند? بدنتان سیگنالهایی میفرستد تا از گرسنگی یا سیری آگاه شوید. اگر هنوز غذا در بشقاب مانده اما احساس سیری میکنید، به جای فشار آوردن برای تمام کردن غذا، خوردن را متوقف کنید. به نشانههای سیری توجه کنید و از خود بپرسید که آیا آنچه میخورید با نیازهای بدن همخوانی دارد. میتوانید میزان گرسنگی را از یک تا ده نمره دهید تا وضعیت روشنتر شود.
۴. غذاهایی را انتخاب کنید که به شما احساس خوبی دهند

آیا چیزی میخورید چون باید بخورید یا چون شما را خوشحال میکند؟ پاسخ بسیاری از ما گزینه اول است. هرچند غذا خوردن برای ارضای نیاز بیولوژیکی است، اما غذاهای انتخابی نیز باید لذتبخش باشند. اگر غذایی شما را راضی نمیکند، احتمالا آنچه در آن لحظه برای شما مناسب است را نمیخورید. برای مثال ممکن است بدن شما چیزی ترد و سالم بخواهد، در این صورت میانوعدهای مانند کرفس با کره بادامزمینی گزینهی مناسبی است.
۵. به احساسات خود احترام بگذارید
شعار معروفی وجود دارد که غذا احساسات را اصلاح نمیکند. بااینحال ما اغلب به دلیل بیحوصلگی، استرس، اضطراب یا غم غذا میخوریم. غذا و احساسات در هم تنیدهاند. بنابراین باید راههایی مثل یوگا، مطالعه یا پیادهروی برای مدیریت احساسات بیابید که شامل غذا خوردن نباشند. برای مثال در مواقع استرس به جای سراغ رفتن آبنبات، میتوانید چند دقیقه حرکات یوگا انجام دهید.
۶. با غذا آشتی کنید
شاید سالها باشد که نان نخوردهاید یا پس از ساعت ۷ عصر حتی به فکر غذا هم نمیروید. تغذیه شهودی از شما میخواهد چنین قوانینی را بشکنید و نادیده بگیرید. صلح با غذا به معنای پایان دادن به مبارزه با آن است. برای مثال رژیم ممکن است بگوید حتما برنج قهوهای بخورید در حالی که شما برنج سفید را دوست دارید. با درک اینکه الگوی کلی غذا خوردن مهمتر از یک وعده است، گاهی برنج سفید هم میخورید.
۷. مأمور مواد غذایی را به چالش بکشید

آیا تا به حال در جشن تولد تکه کیک خورده و بعد خود را سرزنش کردهاید؟ یا برای ناهار سالاد خورده و خود را تحسین کردهید؟ اگر پاسخ مثبت است، شما مأمور مواد غذایی خود را میشناسید. این مأمور صدایی است که در ذهن از آنچه میخورید انتقاد یا تحسین میکند. غذای خوب یا بد وجود ندارد و اگر اینگونه فکر کنید، دچار دگرگونی زبانی شدهید.
۸. به بدن خود احترام بگذارید
رژیم و ورزش در شکل بدن نقش دارند، اما ژنها نیز تأثیر بسزایی دارند. ما نمیتوانیم با رژیم به بدنی برسیم که برای ما ساخته نشده است. ممکن است کمدتان پر از لباسهایی باشد که دیگر نمیشوند، اما آنها را خریدهاید در امید اینکه یک روز بپوشیدید. بر اساس تغذیه شهودی، باید این لباسها را اهدا کنید و کمد را با لباسهایی پر کنید که به شما حس خوبی دهند.
۹. تحرک داشته باشید
اگر تحرک را با ورزش و ترس یکی میدانید، رژیمها مقصرند. برای سوختن کالری راههای دیگری وجود دارد که لذتبخش هستند. در تغذیه شهودی مهم تحرک است نه ورزش اجباری. برای مثال دویدنری بیشتری میسوزاند، اما اگر پیادهروی را لذتبخشتر میدانید، باید پیادهروی کنید.
۱۰. با تغذیهای ملایم علم را بپذیرید
این اصل به هماهنگ کردن با نیازهای درونی مربوط است، اما تغذیه شهودی نمیخواهد علم تغذیه را فراموش کنید. باید احساس درونی را با علم تغذیه ترکیب کنید تا متوجه شوید چه انتخابهایی موجب سلامت شما میشوند.
تفاوت تغذیه شهودی و غذا خوردن آگاهانه
این دو سبک شباهتهای زیادی دارند و هر دو آگاهی به تجربیات درونی و بیرونی را تشویق میکنند. غذا خوردن آگاهانه یعنی توجه به طعم، احساسات، افکار و واکنش بدن به غذا. تفاوت اصلی در اصول تغذیه شهودی است که فرهنگ رژیمگیری را به طور کامل رد میکند.
کلام آخر
اگر به دنبال سبکی برای کاهش وزن هستید، تغذیه شهودی کمکتان نمیکند. هدف این سبک کاهش وزن نیست، بلکه اصول دهگانه به شما کمک میکنند کاری انجام دهید که بدن صلاح میداند. نکته مهم این است که بدن هر آنچه نیاز دارد را دریافت کند. بنابراین این روش برای کسانی که هنوز به رژیمهای مرسوم پایبندند مناسب نیست.
