پریودنتیت یک بیماری جدی لثه است که باعث التهاب شدید بافتهای اطراف دندان میشود و در صورت عدم درمان میتواند به ازدسترفتن دندان گردد. این عارضه با علائمی همچون قرمزی، ورم و خونریزی لثه همراه است که نباید نادیده گرفته شوند. در این گزارش به بررسی دلایل بروز، مراحل پیشرفت، روشهای تشخیص و مداخلات درمانی و پیشگیری از این عفونت باکتریایی میپردازیم.
پریودنتیت چیست و چگونه شکل میگیرد؟
پریودنتیت نوعی عفونت باکتریایی است که از التهاب بافتهای نرم پیرامون دندان آغاز میشود. با پیشرفت بیماری، استخوانهای حمایتی دندان تخریب شده و دندانها دچار لرزش و در نهایت میشوند. این روند معمولا در اثر تجمع پلاک و رسوبهای سخت روی سطح دندان و زیر خط لثه رخ میدهد.
آمار شیوع در جوامع مختلف
بررسیها نشان میدهد پریودنتیت در افراد زیر ۳۰ سال کمتر پیش میآید، اما بیش از ۴۷ درصد بزرگسالان بالای ۳۰ سال و تا ۷۰ درصد افراد بالای ۶۵ سال را درگیر خود میکند. بهداشت دهان نامناسب، عوامل ژنتیکی، سیگارکشی، دیابت، تغییرات هورمونی و بیماریهای سیستمی مانند آرتریت و کووید-۱۹ از عوامل تشدیدکننده این بیماری هستند.
مراحل پیشرفت پریودنتیت
این بیماری در چهار مرحله متمایزی پیش میرود ابتدا التهاب لثه (ژینژیویت) که با مراقبت قابل بازگشت است، سپس پریودنتیت خفیف با شکلگیری پاکتهای پریودنتال، در مرحله متوسط با تخریب بیشتر استخوان و بافتهای، و در نهایت مرحله شدید که منجر به فقدان دندان، عفونت غدد لثه و بوی بد مزمن دهان میگردد.
علائم هشداردهنده که نباید نادیده گرفت
لثههای قرمز و راغوانی، وجود پلاک و رسوبهای بیرنگ، طعم فلزی در دهان، حساسیت دندان، ورم و خونریزی خودبهخود لثه، بوی نامطبوع دهان، عفونت خط لثه، لرزش دندان، ایجاد فاصله جدید بین دندانها، درد هنگام جویدن و تغییر در همترازی دندانها از مهمترین علائم بالینی پریودنتیت هستند.
زمان مناسب مراجعه به دندانپزشک
هرگاه علائمی چون قرمزی، درد یا خونریزی لثه مشاهده شد، مراجعه فوری به متخصص ضروری است. تأخیر در درمان باعث پیشرفت بیماری به مراحل ناگوارتر و نیاز به مداخلات پیچیدهتر و پرهزینهتر میگردد.
روشهای تشخیصی به کار برده شده
دندانپزشک با معاینه بالینی، پرسش از سوابق پزشکی، کاوش پاکتهای لثه با پروب، رادیوگرافی برای ارزیابی سطح استخوان و در صورت لزوم ارجاع به متخصص لثه (پریودنتیست) تشخیص قطعی را از طراحی میکند.
گزینههای درمانی غیرجراحی
برای موارد خفیف تا متوسط، درمانهای غیرجراحی شامل تجویز آنتیبیوتیکهای سیستمی یا موضعی، ریشهسابی و تمیزکاری عمقی (اسکیلینگ و روتپلنینگ) تحت بیحسی موضعی، و استفاده از شویندههای دهانی دارویی پیشنهاد میشود. بازبینی یک ماهه پس از درمان برای ارزیابی روند بهبود الزامی است.
مداخلات جراحی برای مراحل پیشرفته

در موارد متوسط تا شدید، جراحی ضروری میگردد. مهمترین روشها عبارتند از جراحی فلپ برای دسترسی مستقیم به ریشه و تراز استخوان، پیوند استخوان برای بازسازی بافت از دسترفته، پیوند لثه برای پوشش ریشههای معرض و بهبود زیبایی، بازسازی بافت هدایتشده با غشای زیستی، و تزریق پلاسمای غنی از تبوسیت (PRF) برای تشویق رشد استخوان و بافت نرم.
استراتژیهای پیشگیری موثر
پیشگیری ستون فقرات کنترل این بیماری است. مسواکزدن دو بار در روز، استفاده روزانه از نخدندان، مراجعه سالانه به دندانپزشک، اجتناب از تنباکو و الکل، کاهش مصرف قند، تعویض مسواک هر ۳ تا ۴ ماه، مصرف میوه و سبزیجات، و مراجعه فوری در صورت خشکی دهان، تغییر طعم یا بوی نامتعارف از اقدامات پیشگیرانه کلیدی هستند.
تفاوت ژینژیویت و پریودنتیت
ژینژیویت مرحله اولیه و قابل بازگشت التهاب لثه است که معمولا بدون درد و با علائم قرمزی، ورم و خونریزی با مسواکزدن نمود پیدا میکند. در صورت عدم درمان، ژینژیویت به پریودنتیت پیشرفته تبدیل شده و تخریبهای غيرقابل بازگشت در بافتهای حمایتی دندان ایجاد میکند.
نظر شما مهم است
پریودنتیت با مراقبت و درمان در موقع قابل کنترل است. شما چقدر با این بیماری آشنایی دارید؟ آیا برای بررسی و برنامهریزی مراقبتی به دندانپزشک مراجعه میکنید؟ تجربیات و نظرات خود را در بخش دیدگاهها با ما در میان بگذارید و این مطلب را برای آگاهسازی دوستانتان در شبکههای اجتماعی به اشتراک بگذارید.