اختلال مسخ شخصیت یا همان غیرواقعیسازی، یکی از رایجترین اختلالات تجزیهای است که بسیاری از افراد در طول زندگی تجربه آن را دارند. این وضعیت با دورههایی از احساس جداشدن از بدن، افکار و محیط اطراف مشخص میشود که میتواند از چند دقیقه تا سالها ادامه یابد.
به گزارش کارشناسان سلامت روان، افراد دچار این اختلال همچنان با واقعیت در ارتباط هستند و میدانند که احساسات آنها واقعی نیست، این آنها را از افراد مبتلا به روانپریشی متمایز میکند. میانگین سنی ابتلا ۱۶ سال گزارش شده و به ندرت پس از ۴۰ سالگی آغاز میشود.

علل دقیق این اختلال هنوز به طور کامل شناخته نشده است، اما پژوهشگران بر این باورند که ترکیبی از عوامل بیولوژیکی، روانشناختی و محیطی در بروز آن نقش دارد. استرس شدید، تروماهای کودکی، بادرمانی با والدین بیمار روانی، تصادف، خشونت و بلایای طبیعی از مهمترین محرکهای معروف هستند.
علائم اصلی شامل احساس رباتگونه بودن، تماشای خود از بیرون بدن، زندگی در دنیایی رویایی، و همراهی افسردگی، اضطراب یا حمله پانیک میباشد. این علائم میتواند عملکرد روزمره، روابط اجتماعی و کاری را به شدت مختل کند.
برای تشخیص، هیچ آزمایش آزمایشگاهی مشخصی وجود ندارد، اما پزشکان با درخواست آزمایشهای خون و تصویربرداری مغز، بیماریهای جسمی و عوارض دارویی را رد میکنند. سپس متخصصان سلامت روان از طریق مصاحبه بالینی و ارزیابی سوابق، تشخیص قطعی را میگذارند.
درمان به طور اصلی بر پایه رواندرمانی استوار است. درمان شناختی-رفتاری (CBT)، درمان دیالکتیکی-رفتاری (DBT)، حساسیتزدایی و پردازش مجدد حرکات چشم (EMDR)، خانوادهدرمانی و درمانهای خلاقانه از موثرترین روشها هستند. تکنیکهای ذهنآگاهی، هیپنوتراپی و در موارد لازم داروهای ضدافسردگی یا ضداضطراب نیز مکمل درمان محسوب میشوند.
پیشگیری کامل ممکن نیست، اما شناخت زودهنگام علائم و مراجعه سریع به متخصص پس از تجربه رویدادهای تروماتیک، میتواند پیشرفت به اختلال مزمن را جلوگیری کند. بهبودی کامل برای بسیاری از مبتلاها امکانپذیر است و ادامه درمان تا حل ریشههای اصلی، کلید پیشگیری از عود است.

آیا شما یا آشنایانی تجربه مسخ شخصیت داشتهید؟ اشتراکگذاری تجربیات میتواند به درک بهتر این اختلال و کاهش وصمۀ اجتماعی کمک کند.